Werken bij
WP9 Hoogerheide

Met Uitvoerder Rutger Radstok langs het precisiewerk van WP9

Hoe 360km hoogspanningskabels verdwijnen onder een dikke laag zand

“Dit is puur luxe.” Het is zeven uur ’s ochtends op een dinsdag in Hoogerheide en uitvoerder Rutger Radstok kijkt in het vloedlicht naar de droge zandbodem van de enorme ontgraving. Hier kan de ploeg goed vooruit. Een paar honderd meter verderop vraagt het grondwater alweer om een andere aanpak. Tijdens een rondgang langs WP9 laat hij zien hoeveel vakmanschap schuilgaat achter het leggen van mantelbuizen. Tussen Rilland en Bergen op Zoom legt Hanab Energy Solutions voor TenneT binnen Werkpakket 9 de route aan voor nieuwe 150kV- en 380kV kabels. Hier gebeurt dat in open ontgraving, door middel van een speciale werkwijze. De kabels volgen later; eerst moet de infrastructuur eromheen zorgvuldig worden aangelegd. De werkzaamheden vinden plaats in uiteenlopende omgevingen, waaronder infrastructuurcorridors, de buisleidingenstraat en locaties waar de beschikbare ruimte beperkt is. Dat vraagt om een nauwkeurige voorbereiding, specialistische uitvoering en slimme technische oplossingen.

Rutger Radstok

Rutger Radstok Hoofduitvoerder Kabels

Iedere buis op de juiste plek

Wie langs de sleuf loopt, ziet buizen naast elkaar liggen. Rutger ziet vooral wat nodig is om ze precies op hun plek te krijgen én te houden. “Kijk, de jongens hebben afstandhouders ertussen, dus dan liggen die buizen netjes.” Hij wijst op de frames tussen de buizen. “Die frames hebben we speciaal laten maken om de juiste afstand te houden.”

De mantelbuizen zijn gemaakt van HDPE, een sterke kunststof met enige flexibiliteit. Daardoor laten ze zich verwerken, maar blijven ze niet vanzelf in de voorgeschreven positie liggen. De frames ondersteunen de ploeg bij het nauwkeurig aanbrengen van de buizen. Ook de herkenbaarheid is geregeld. “Die buizen worden gelabeld. Daar staat op welke fase het is.” Zo blijft tijdens de uitvoering duidelijk welke buis bij welk deel van de hoogspanningsverbinding hoort. De labels helpen ook bij eventuele toekomstige graafwerkzaamheden om het betreffende circuit te herkennen.

WP9 Werkzaamheden

Eerst schoonmaken dan koppelen

Met schuifmoffen koppelt de ploeg de buisdelen aan elkaar. Zo ontstaat een doorlopende route. Voordat de hoogspanningskabel daarin kan worden getrokken, moet de binnenkant schoon zijn en wordt de vrije binnendiameter gecontroleerd. “Voor het schoonmaken gebruikt de ploeg een zogenoemde foam pig: een sponsachtige prop die zand en vuil meeneemt.”, vertelt Rutger. “Die wordt met onderdruk door de buis gezogen. Zo hoeft er geen overdruk te worden opgebouwd om de prop door de buis te schieten.”

Vervolgens wordt een kaliber met een touw erachter door de schone buis gevoerd. Het kaliber controleert of de vereiste binnendiameter over de hele route vrij is. Het touw blijft achter voor de voorbereiding op het kabeltrekken. Het is een kleine stap in het totale werk, maar wel een die aandacht vraagt voordat de volgende ploeg verder kan.

Zand vullen

Een slimme vondst van de ploeg

Even verderop wordt de sleuf laag voor laag aangevuld. Daarvoor gebruikt de ploeg speciaal voorgeschreven backfillzand, dat gescheiden moet blijven van de overige grond. Iedere laag wordt volgens het plan aangebracht en verdicht, zodat de aanvulling aan de gestelde eisen voldoet.

Naast de techniek zit hier ook praktisch vernuft in het werk. De kraan neemt een bak met aanvulzand mee langs de sleuf. Een oplossing die de collega’s van de onderaannemers buiten zelf hebben bedacht. “Die bak trekt die kraan mee. Dus je hoeft niet naar de hoop toe te rijden”, legt Rutger uit. De machinist heeft het materiaal steeds binnen bereik. Dat scheelt heen en weer rijden, beperkt de extra bewegingen over het terrein en voorkomt vermenging met andere grondsoorten.

Het type oplossing past bij een ploeg die de dagelijkse handelingen goed kent. Wie telkens hetzelfde werk uitvoert, ziet ook waar een onnodige beweging zit. Een eenvoudige aanpassing kan dan over een lang tracé veel verschil maken.

WP9 Werkzaamheden

De ondergrond vraagt om aandacht

De bodem laat zich minder gemakkelijk organiseren. Het droge stuk waar we staan, noemt Rutger ideaal. Elders blijft het grondwater toestromen en moeten pompen de ontgraving drooghouden. De omstandigheden bepalen mede hoe de ploeg het werk kan uitvoeren.

Bovendien krijgt de nieuwe verbinding een plek tussen bestaande leidingen. Een waterleiding moet in bedrijf blijven, een gasleiding vraagt om zorgvuldig voorbereide kruisingen. Voordat er wordt doorgegraven, zoekt de ploeg de bestaande infrastructuur op, grotendeels onder toezicht van meerdere partijen. “Dan meten wij het in”, zegt Rutger. De gegevens gaan naar de beheerder. Afwijkingen worden doorgegeven en verwerkt. Pas na beoordeling en vrijgave kan het werk verder.

Bij diepere ontgravingen worden bestaande leidingen waar nodig ondersteund. Meetapparatuur bewaakt op bepaalde plekken of een waterleiding beweegt. Ook dat hoort bij mantelbuizen leggen: weten wat er al ligt en voortdurend volgen wat het eigen werk daarmee doet.

Samen het werk vooruitbrengen 

Rutger doet dat samen met een vaste ploeg van onderaannemers, met eigen voormannen en uitvoerders. “Dat is een vaste ploeg, ja.” Die continuïteit helpt om de werkzaamheden op elkaar aan te laten sluiten. Buizen leggen, aanvullen en kabeltrekken volgen elkaar op; iedere ploeg bereidt het werk voor de volgende voor.

Een paar dagen later ligt dit stuk van het terrein er weer afgewerkt bij. De koppelingen en zorgvuldig aangebrachte buizen zijn dan verdwenen onder het zand. Het terrein wordt afgewerkt volgens het cultuurtechnisch herstelplan. Tijdens deze vroege rondgang zijn ze nog zichtbaar. Net als de mensen die zorgen dat straks iedere kabel zijn weg kan vinden.