In gesprek met Johan: van gepassioneerde lasser tot bekwaam vakman bij Hanab
Hij is naar eigen zeggen geen studiebol, maar werkt graag met zijn handen. Als tiener ‘knutselt’ hij al aan motoren en vrachtwagens. Na verschillende opleidingen in de metaaltechniek vindt Johan Abee (56) zijn passie: lassen. Bij Hanab ontwikkelt hij zich in dertig jaar tijd tot een bekwaam vakman. Zijn specialistische kennis geeft hij graag door aan de volgende generatie. ‘Ik werk graag met mijn handen’, start Johan Abee. ‘Dat ik de techniek in ging, was voor mij vanzelfsprekend. Ik ‘knutselde’ als tiener al aan motoren. Met een maat van me bracht ik mijn zaterdagen door bij het transportbedrijf van zijn ouders. Een nieuwe uitlaat onder een vrachtwagen zetten. Of een cabine spuiten. Het kon er allemaal. En ’s avonds bleven we gezellig hangen in de kantine.’
Passie voor lassen
Na de middelbare school doorloopt Johan de lagere technische school (lts) en het kort middelbaar beroepsonderwijs (kmbo). ‘Op de lts leerde ik veel over metaal en autotechniek.’ Maar het is vooral het lassen waar zijn passie ligt. ‘Ik werkte onder meer in de scheepsbouw en maakte onderdelen voor de vrachtwagens van DAF.’ Naast zijn werk doet hij allerlei avondcursussen om zichzelf te specialiseren in het lassen.
Wanneer DAF failliet gaat, komt hij via zijn schoonvader als pijplasser terecht bij Hanab. Hij mag een week aan de slag op de olievelden in Schoonebeek. ‘Uiteindelijk heb ik daar tien jaar rondgelopen als lasser. Samen met een fitter (iemand die leidingen monteert, assembleert, onderhoudt en repareert) voerde ik onderhoudswerkzaamheden uit voor de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Van mijn ervaren collega leerde ik heel veel over het controleren en vervangen van leidingen.’
Stoer ambacht
Na de olievelden in Schoonebeek volgen er diverse andere klussen binnen Hanab. Lassen bleef mijn passie. Wat me daar zo aan trekt? Het is een stoer ambacht waarbij je werkt met hitte en metaal. Uiteraard in beschermende kleding. Ik vind het prachtig wanneer de vonken om me heen spatten en ik de geur ruik van metaaldampen. Als lasser moet je werk aan allerlei kwaliteitseisen voldoen; een uitdaging. Er mogen bijvoorbeeld geen putjes of gasbelletjes in een las zitten, dat is link. Een slechte las kan ervoor zorgen dat een leiding knapt, met alle gevolgen van dien. Denk aan milieuverontreiniging of ontploffingsgevaar. Daarom wordt iedere las gecontroleerd op kwaliteit door onze Röntgentechnische Dienst (RTD).’
Ruimte voor groei
Omdat lassen een fysiek zwaar beroep is, geeft Johan een aantal jaren geleden aan een minder zware functie te ambiëren binnen Hanab. ‘Doordat je vaak onder hoge druk staat te werken, kreeg ik last van mijn lijf. Gelukkig is er binnen dit bedrijf veel mogelijk, dus ik ging weer naar school.’ Johan volgt diverse cursussen en groeit uit tot QC Engineer. ‘Vanuit deze functie controleer ik de kwaliteit van ons buizenwerk.’ Dat doet hij op de prefab-afdeling in het Groningse Veendam. ‘Hier preparen we buizen voor ze op een bepaalde plek de grond ingaan of worden verwerkt op een fabrieksterrein. Buizen komen bij ons binnen in stukken van zes meter. Wij maken ze op maat voor diverse projecten en zorgen ervoor dat alles goed op elkaar aansluit. Sommige delen worden bij ons al gelast, andere delen maken we hiervoor in orde. Ik toets of al het buizenwerk dat onze werkplaats verlaat, voldoet aan de vooraf afgesproken maten en kwaliteitseisen. Daartoe controleer ik buizen bijvoorbeeld op maat of keur ik een las op het oog, voordat deze gefotografeerd wordt door onze RTD. Dit alles documenteer ik in een kwaliteitsrapport. Momenteel werk ik veel in opdracht van Gasunie en Eneco, die nu stadsverwarming aanleggen rondom Den Haag en Rotterdam.’
Kennis overdragen
Een aantal jaren geleden werd Johan gevraagd om zich ook te verdiepen in de kwaliteitseisen voor het aanbrengen van coatings. ‘Iedere buis - boven of onder de grond - heeft een coating om deze te beschermen tegen weer en wind. Je wilt immers dat leidingen lang meegaan.’ Omdat hij inmiddels dé expert is op dit gebied gaf hij onlangs - in een kennissessie - zijn vakmanschap door aan zijn collega’s. ‘Hanab richt zich sinds een paar jaar op het doorgeven van kennis binnen het bedrijf. Dat vind ik een goede zaak. Er zijn genoeg collega’s die binnenkort met pensioen gaan. Als je niet oppast, laten zij een gat achter dat je niet zomaar opvult. Nu ik weet hoe ik een coating controleer, kan ik dit overdragen op mijn collega’s. Vooral voor onze werkvoorbereiders is dit heel fijn. Zij krijgen van een klant te horen welk type leidingen er geplaatst moeten worden bij een nieuw project. Deze leidingen worden door een externe partij gecoat. Die partij moeten ze goed instrueren in hun plannen.’
Nu is Johan van nature geen prater. Toch was zijn kennissessie een succes. ‘Ik liet mijn collega’s op locatie zien met welke instrumenten en op welke manier ik een coating controleer. Dat sprak direct tot de verbeelding.’
Onderdeel van een groter geheel
Inmiddels werkt Johan dertig jaar bij Hanab. ‘De sfeer is hier fijn en als je wilt doorgroeien, is hier van alles mogelijk.’ Binnenkort verhuist hij naar de Lastechnische Dienst (LTD). ‘Ik ga verder in mijn oude vakgebied, vanuit een controlerende rol.’ Zijn er nog eens handen te kort in de uitvoer, dan kan hij zo inspringen. ‘Ik ben nog steeds in het bezit van een lascertificaat. Lassen is en blijft mijn passie. Wanneer ik met mijn vrouw en kinderen langs een fabriek rijd met buizenwerk, waaraan ik heb meegewerkt, kan ik daar vol trots over vertellen. Bijvoorbeeld dat duizenden huishoudens, mede door die buizen, verwarmd worden tijdens de wintermaanden. Ik voel me onderdeel van een groter geheel.’